ELİF UZUN

Orhan Veli "An­la­ta­mı­yo­rum" der­ken, as­lın­da aşkın en temel aç­ma­zı­nı işa­ret eder: Duygu var­dır ama ke­li­me yet­mez. belki de bu yüz­den aşk, in­san­lık ta­ri­hi bo­yun­ca sa­na­ta sı­ğın­mış­tır. Şiire, resme, ki­tap­la­ra ... An­la­tı­la­ma­yan ne varsa, es­te­tik bir biçim ara­mış­tır ken­di­ne.

Aşkın sa­na­ta il­ha­mı yeni değil. Bi­li­nen en eski aşk şiiri, yak­la­şık 4500 yıl ön­ce­si­ne ait bir Sümer tab­le­ti ola­rak bugün İstan­bul Ar­ke­olo­ji Mü­ze­si'nde du­ru­yor. Kil üze­ri­ne ka­zın­mış bu sa­tır­lar, bin­ler­ce yıl önce de in­sa­nın aynı duy­guy­la yan­dı­ğı­nı, aynı ça­re­siz­lik­le sev­di­ği­ni gös­te­ri­yor. o gün­den bu­gü­ne de­ğiş­me­yen şey, aşkın an­la­tıl­ma ih­ti­ya­cı.

Şa­ir­ler bu ih­ti­ya­ca ke­li­me­ler­le kar­şı­lık verdi. Orhan Veli, aşkı büyük im­ge­ler­le değil, sus­kun­luk­la an­lat­tı."Ağzım ku­ru­yor, ko­nu­şa­mı­yo­rum" de­di­ğin­de, sev­me­nin be­den­sel bir hal ol­du­ğu­nu his­set­tir­di. Cemal Sü­rey­ya'nın di­ze­le­rin­de aşk bir ar­zuy­ken, Edip Can­se­ver'de bir yal­nız­lık ha­li­ne dö­nüş­tü. Her şair, aşkı kendi ya­ra­sın­dan ge­çir­di.

Res­sam­lar ise ke­li­me­nin bit­ti­ği yerde renk­ler­le ko­nuş­tu. Klimt'in Öpü­cük tab­lo­sun­da altın, ten­sel bir ya­kın­lı­ğa dö­nü­şür­ken; Frida Kahlo'da aşk acıy­la iç içe geçti. Bazen bir bakış, bazen bir­bi­ri­ne değ­me­yen iki el, söy­le­ne­me­ye­ni söy­le­di.

Belki de aşkı en iyi an­lat­ma­nın yolu sa­nat­tır. Çünkü sanat, açık­la­mak zo­run­da de­ğil­dir; his­set­ti­rir. Aşk da böy­le­dir. An­la­tıl­maz ama ta­nı­nır.

Kil tab­let­ler­den mo­dern tu­val­le­re uza­nan bu uzun yol, bize şunu fı­sıl­dar: Aşk gecer, ama sanat onu ha­tır­la­ma­nın en ka­lı­cı yo­lu­dur.

ANLATAMIYORUM

Ağlasam sesimi duyar mısınız,
Mısralarımda;
Dokunabilir misiniz,
Göz yaşlarıma, ellerinizle?

Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel,
Kelimelerinse kifayetsiz olduğunu
Bu derde düşmeden önce.

Bir yer var, biliyorum;
Her şeyi söylemek mümkün;
Epeyce yaklaşmışım, duyuyorum;
Anlatamıyorum.