Av. ÖZCAN BAKIRCI

Bu­gü­nün dün­ya­sın­da de­ğe­rin öl­çü­sü net:
Üre­ti­yor musun?
Tü­ke­ti­yor musun?
Yaşlı, artık ne ye­te­rin­ce üre­ti­yor ne de pi­ya­sa­nın is­te­di­ği gibi tü­ke­ti­yor.
Bu yüz­den göz­den çı­ka­rı­lı­yor.
Bu yüz­den “yük” de­ni­yor.
Bu yüz­den bütçe ka­lem­le­rin­de kı­sı­lı­yor.
Es­ki­den bil­ge­li­ğin sem­bo­lüy­dü yaş­lı­lık.
Bugün ise bir yükün, bir faz­la­lı­ğın, bir “gö­rün­mez­li­ğin” adı.
Bu ül­ke­de yaş­lı­lar ne zaman “yük” oldu?
Ne zaman “ge­rek­siz” sa­yıl­dı?
As­lın­da onlar yavaş bir ölüme ses­siz­ce terk edil­di.

Geniş Aile­den Çe­kir­dek Aile­ye: İlk Kopuş
Bir za­man­lar yaşlı, evin mer­ke­zin­dey­di.
Aynı sof­ra­da üç kuşak otu­rur, yaşlı evin ha­fı­za­sı sa­yı­lır­dı.
Sonra geniş aile da­ğıl­dı. Çe­kir­dek aile kü­çül­dü.
Evler da­ral­dı, oda­lar azal­dı, sabır tü­ken­di.
Yaşlı, artık “mi­sa­fir” oldu.
Bir süre sonra mi­sa­fir de ol­mak­tan çıktı;
“ba­kıl­ma­sı ge­re­ken bir me­se­le­ye” dö­nüş­tü.
Bu ilk ko­puş­tu…

Pan­de­mi: Yaş­lı­la­rın Eve Ka­pa­tıl­dı­ğı Yıl­lar
Pan­de­miy­le bir­lik­te yaş­lı­lık, res­men teh­li­ke ilan edil­di.
“So­ka­ğa çıkma ya­sa­ğı” ilk on­la­ra geldi.
Bank­lar, park­lar, mey­dan­lar yaş­lı­lar­dan te­miz­len­di.
Ev­le­ri­ne ka­pa­tıl­dı­lar. Yal­nız bı­ra­kıl­dı­lar. Gör­mez­den ge­lin­di­ler.
O dö­nem­de kimse şunu sor­ma­dı:
Ev de­di­ği­niz yer, ger­çek­ten her­kes için bir sı­ğı­nak mıydı?

Eko­no­mik Kriz: Evden Oto­ga­ra
Pan­de­mi bitti, ya­sak­lar kalk­tı. Ama yaş­lı­lar so­ka­ğa dö­ne­me­di.
Ka­mu­ya açık alan­lar­da bank­lar,
Ulus’ta ucuz otel oda­la­rı,
AŞTİ’de geç­mek bil­me­yen sa­at­ler düştü pay­la­rı­na.
Çünkü gün­den güne eri­yen emek­li ma­aş­la­rı on­la­rı ne ayrı bir eve çı­ka­rı­yor ne de so­ka­ğa.

Hu­zu­rev­le­ri: Ko­ru­ma mı, Tec­rit mi?
“Dev­let hu­zu­rev­le­ri var” de­ni­yor.
Ama her­kes bi­li­yor ki:
Hu­zu­rev­le­ri çoğu zaman yaşlı için son sür­gün yeri.
Ba­sı­na yan­sı­yan kötü mu­ame­le, ihmal, şid­det ve yal­nız­lık ha­ber­le­ri te­sa­düf değil.
Yaşlı, bu­ra­da da birey değil; “idare edil­me­si ge­re­ken bir sayı”.
Evden çı­ka­rı­lan yaşlı, oto­gar­dan top­la­nıp hu­zu­re­vi­ne yer­leş­ti­ri­li­yor.
Bu bir sos­yal po­li­ti­ka değil; göz­den kay­bet­me ref­lek­si.

Yaş­lan­mak: Ter­cih Değil Bir Kader
Bugün “yaşlı” di­ye­rek ken­di­mi­zi ay­rış­tır­dı­ğı­mız o in­san­lar dünün iş­çi­si, me­mu­ru ve es­na­fıy­dı.
Yani bizim mev­cut ha­li­miz.