Kentsel Dönüşüm Alarmı: Üsküdar’da Deprem Gerçeği Panelde Masaya Yatırıldı

Üsküdar İmar Kültür Derneği, 28 Mart Cumartesi günü Bağlarbaşı Kültür Merkezi’nde kentsel dönüşüm konulu geniş katılımlı bir panel düzenledi. Üsküdarlılar tarafından yoğun ilgi gören programa ayrılan salon kısa sürede dolarken, hem konuşmacılar hem de katılımcılar daha büyük bir salona geçmek zorunda kaldı.

 

Toplantının açılış konuşmasını Üsküdar İmar Kültür Derneği Başkanı Merdan Nalçacı yaptı. Nalçacı, katılımcıları selamlayarak başladığı konuşmasında, Türkiye’nin mühendislik, teknik altyapı, doğal kaynak, bilgi ve teknoloji açısından önemli bir birikime sahip olduğunu; ancak bu birikimi ortak akılla bir araya getirecek daha fazla istişare ve bilinçlendirme toplantısına ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.

 

Nalçacı: “Bu Tür Toplantılara İhtiyaç Var”

 

Dernek Başkanı Merdan Nalçacı, kentsel dönüşümün yalnızca teknik bir mesele olmadığını, aynı zamanda toplumsal bilinç ve ortak sorumluluk gerektiren hayati bir konu olduğunu vurguladı.

 

Nalçacı, vatandaşların bilgiye erişimini artıracak, haklarını öğrenmelerini sağlayacak ve doğru adımları atmalarına katkı sunacak bu tür programların önemine dikkat çekti.

 

Aysel Can Ekşi: “Önce Hakkımızı Bilmeliyiz”

 

Programda söz alan CHP Üsküdar Belediye Meclis Üyesi ve Grup Sözcüsü Mimar Aysel Can Ekşi, konuşmasında kentsel dönüşümde izlenmesi gereken yol haritasına değindi.

 

Ekşi, vatandaşların dönüşüm sürecinde telaşa kapılmadan hareket etmesi gerektiğini belirterek; tekil yapı, site, ada veya parsel bazında olsun, öncelikle herkesin kendi binası üzerindeki hakkını, dönüşümden ne elde edeceğini ve hangi süreçlerle karşılaşacağını öğrenmesi gerektiğini ifade etti.

 

Üsküdar’ın merkez mahallelerinde dönüşümün önünü açmak amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Üsküdar Belediyesi’nin ortak çalışmasıyla +1 çatı katı hakkı verildiğini hatırlatan Ekşi, buna rağmen sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için vatandaşın önce kendi yapısını ve yasal haklarını iyi bilmesi gerektiğini vurguladı.

 

“Deprem Zararında Sadece Müteahhitler Sorumlu Değil”

 

Son depremlerde hasar tespit komisyonlarında görev aldığını belirten Aysel Can Ekşi, deprem kaynaklı zararların yalnızca müteahhitlerle açıklanamayacağını ifade etti.

Ekşi, yerel yöneticilerin, uygulama süreçlerinin ve binaları kullanan kişilerin de bu tablo içerisinde payı bulunduğunu belirterek, dönüşümün yalnızca bina yenilemekten ibaret görülmemesi gerektiğini dile getirdi.

 

Plan notları ve dönüşüm kolaylaştırıcı uygulamalarla ilgili çeşitli adımlar atıldığını belirten Ekşi, sürecin zaman zaman yavaş ilerliyor gibi görünse de, vatandaşların ileride daha büyük karmaşalar yaşamaması adına bazı önlemlerin dikkatle alındığını kaydetti.

 

Onur Cingil: “Üsküdar’da Kentsel Dönüşüm Hayati Bir Mesele”

 

Panelin bir diğer konuşmacısı olan Avukat Onur Cingil ise konuşmasında, Üsküdar’daki yapı stokuna ilişkin dikkat çekici verileri paylaştı.

 

Cingil, geçmiş yıllarda İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre Üsküdar’daki binaların yüzde 86’sının, 7 şiddetinde bir depremde hafif, orta veya ağır derecede hasar görebileceğinin ortaya konduğunu ifade etti.

 

Bu verinin kentsel dönüşüm konusunun Üsküdar açısından ne denli hayati olduğunu açıkça gösterdiğini vurgulayan Cingil, dönüşüm süreçlerinin şeffaf, adil, hakkaniyetli ve güven veren bir yapıda yürütülmesi gerektiğini belirtti.

 

“Vatandaş Hak Kaybı ile Can Kaybı Arasında Bırakılmamalı”

 

Onur Cingil, kentsel dönüşümün merkezinde insanın, güvenli yaşamın ve sağlam çevrenin olması gerektiğini ifade ederek, uygulamada çoğu zaman öznenin vatandaş değil müteahhit haline geldiğini söyledi.

 

Vatandaşın ise çoğu zaman hak kaybı ile can kaybı arasında sıkışıp kaldığını belirten Cingil, bu nedenle dönüşüm politikalarının rant eksenli değil, insan odaklı bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini kaydetti.

 

Kiraztepe Örneği Gündeme Geldi

 

Cingil, Üsküdar’da Kiraztepe’de uygulanan bedelsiz ve yerinde dönüşüm modelinin dikkat çeken bir örnek olduğunu ifade etti.

 

Kiraztepe’de sağlanan hakların diğer mahallelerde de beklenti oluşturduğunu ancak benzer uygulamaların başka bölgelerde hayata geçirilmediğini dile getiren Cingil, bu durumun vatandaşlar arasında eşitlik ve adalet tartışmalarını da beraberinde getirdiğini söyledi.

 

“Riskli Yapı, Riskli Alan, Rezerv Alan Kavramları İyi Bilinmeli”

 

Konuşmasında vatandaşların en çok hata yaptığı noktalara da dikkat çeken Onur Cingil, kentsel dönüşüm sürecinde sıkça kullanılan riskli yapı, riskli alan ve rezerv alan kavramlarının iyi öğrenilmesi gerektiğini belirtti.

 

Üsküdar’ın merkez mahallelerinde yoğun ve bitişik nizam yapılaşmanın bulunduğunu ifade eden Cingil, geçmişte 800 metrekare birleşme şartı ve buna karşılık ek kat hakkı gibi bazı kolaylaştırıcı formüller üzerinde durulduğunu; ancak uygulamada yaşanan zorluklar nedeniyle bu süreçlerin istenilen hızda ilerlemediğini söyledi.

 

“En Büyük Hata Sürece Yanlış Yerden Başlamak”

 

Cingil, vatandaşlara önemli bir uyarıda bulunarak, dönüşüm sürecinde en büyük hatalardan birinin önce riskli yapı tespiti yaptırıp sonra müteahhit ve sözleşme arayışına girmek olduğunu ifade etti.

 

Doğru yöntemin önce sözleşme ve müteahhit anlaşmasını netleştirmek, ardından teknik süreçlere geçmek olduğunu belirten Cingil, bazı bölgelerde erken yapılan riskli yapı tespitleri nedeniyle binaların aylarca, hatta yıllarca dönüşüm beklediğini söyledi.

 

Ayrıca yeni yasal düzenlemelerle birlikte artık dönüşüm kararlarında geçmişte olduğu gibi daha yüksek oranlar değil, yüzde 51 çoğunlukla karar alınabildiğini, tebligat sisteminde de önemli değişiklikler yapıldığını belirterek vatandaşların bu süreçleri yakından takip etmesi gerektiğini vurguladı.

 

Vatandaşlar Sorularını Doğrudan Uzmanlara Yöneltti

 

Panelin soru-cevap bölümünde katılımcılar; kendi apartmanları, siteleri, hisseli parselleri ve ada bazlı dönüşüm süreçleriyle ilgili yaşadıkları sorunları gündeme taşıdı.

 

Avukat Onur Cingil ile Mimar Aysel Can Ekşi, vatandaşlardan gelen soruları ayrıntılı şekilde yanıtlayarak, dönüşüm sürecine dair merak edilen çok sayıda başlığa açıklık getirdi.

 

Derneğe ve Katılımcılara Tebrik

 

Yoğun ilgi gören panel, Üsküdar’da kentsel dönüşüm konusunun ne kadar güçlü bir toplumsal gündem olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

 

Programın, vatandaşların haklarını öğrenmesi, süreci daha bilinçli yönetmesi ve dönüşüm konusunda ortak aklın güçlenmesi açısından önemli bir katkı sunduğu değerlendirilirken, Üsküdar İmar Kültür Derneği ve yöneticileri de böylesine önemli bir konuda kamuoyunu bilgilendiren bir organizasyona öncülük etmeleri dolayısıyla takdir topladı.